twee higgs

Twee Higgsdeeltjes ontdekt

Robbert Dijkgraaf: "Dat is er één te veel."

Bij botsingen van protonen in de Large Hadron Collider (LHC) van het Zwitserse CERN zijn dinsdag rond half drie ‘s middags twee Higgsdeeltjes ontdekt. De wetenschappelijke teams van de grootste deeltjesversneller ter wereld, die ieder afzonderlijk één deeltje ontdekten, ruziën nu over wie er het eerst was. “Volgens onze berekeningen was onze botsing van deeltjes 3,141*10-27 seconde eerder. Het lijkt me duidelijk dat wij hebben gewonnen”, zegt teamleider en hoogleraar Experimentele fysica Marcus Beck van het Max Planck Instituut.

De claim van Beck wordt door de andere teamleider en hoogleraar Theoretische natuurkunde Pierre Montvin naar de prullenbak verwezen met een beroep op Heisenbergs onzekerheidsprincipe. “Het is onmogelijk om aan te tonen op welk moment en waar de botsing precies plaatsvond. ‘Eerder’ bestaat niet in de kwantumwereld. Wij waren echter sneller in de berekeningen en brachten de ontdekking van het deeltje een halve minuut eerder naar buiten. Daarom zijn wij de eersten die het Higgsdeeltje aantoonden.”

“Het is jammer dat de teams nu vechtend over straat gaan”, zegt Robbert Dijkgraaf, columnist, natuurkundige en president van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW). “De LHC is voor 6 miljard euro gebouwd speciaal om het laatste puzzelstukje van het universum op te sporen. Nu blijkt er niet één laatste puzzelstukje te zijn, maar twee! Dat is er één te veel. Twee Higgsdeeltjes maken de puzzel overcompleet. Er is dus nog een tweede puzzel. De uitdaging voor de natuurkunde in de komende jaren is om te ontdekken hoe de puzzel er rond het andere deeltje uitziet. Gelukkig zijn er plannen om nog grotere deeltjesversnellers te bouwen. We leven in spannende tijden.”


Uw reactie telt. Juist nu.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

gravatar

Wat een prutsers! Hebben ze daar niet een PR-afdeling die dit soort gedoe voorkomt?
Laat die twee teams maar lekker ruziën, de wereld krijgt er niks van mee. Als ik de Speld niet had, was ‘t mij ook totaal ontgaan; de andere media melden er natuurlijk weer niks over. Als je dit soort ontdekkingen doet, wacht je toch met bekendmaking tot na de WK?

• Reageer
gravatar

@Harry: volgens het onzekerheidsprincipe is dat onmogelijk. Ofwel je kunt zien of het kop of munt is, maar dan weet je niet of het muntje al gegooid is, ofwel je weet dat ‘t al gegooid is, maar je kunt ‘t muntje niet meer terugvinden.

• Reageer
gravatar

@Haes. Yes we CANW, de probleem met de heb ik niet kunnen traceren.

• Reageer
gravatar

Volgens Wikipedia is het Higgs boson het ontbrekende deeltje dat de verschillende theorieën moet verenigen tot een alles omvattende kijk op het universum. Het wordt zelfs “The God particle” genoemd. Dan is er inderdaad (minstens) één te veel.

• Reageer
gravatar

Het is in de kwantumwereld altijd zo dat je twee winnaars hebt totdat je er één waarneemt. Die andere is dan gelijk verdwenen. Het feit dat beide teams zich laten zien duidt erop dat er fraude in het spel is, met aan onzekerheid grenzende waarschijnlijkheid.

• Reageer
gravatar

Als beide teams de deeltjesversneller in tegenovergestelde richting gebruikt hadden, konden ze later uitrekenen wie het eerste bij elkaar was.

Komen ze daar ook niet uit, dan kan die tweede deeltjesversneller na het WK misschien gebouwd worden van alle afgedankte vuvuzela’s. Als je die in elkaar geschoven in een kringetje legt krijg je een oneindige tunnel waarin het volgens mij heerlijk deeltjes schieten is. Of ben in nou helemaal betoeterd?

• Reageer
gravatar

@Bill: het is jammer voor de Christenen, Moslims en Joden, maar het is dus geen monotheïstische “God Particle”. Misschien wordt deze discussie veel te vroeg gevoerd, en staat ons nog een heel particle-pantheon te wachten.

• Reageer
gravatar

Waarom hoor ik niets over de anti-materie? Uit de reacties van de twee teams, begrijp ik dat actie en reactie wel van toepassing zijn, maar hoe zit het met materie en anti-materie, de zogenoemde ‘dark matter’? Begrijp ik goed dat wij lezers in het duister moeten tasten?

• Reageer
gravatar

@Bill:
Als het Higgs deeltje het “God particle” is, is er juist één te weinig ontdekt. De vraag is dan ook wiens deeltje nog niet ontdekt is; dat van God de Vader, dat van God de Zoon, of dat van de Heilige Geest.

• Reageer
gravatar

@Bill #9. Voor Christelijke natuurkundigen (sorry voor de contradictio in terminus) is dat dan altijd nog één deeltje te weinig, zou ik zeggen.

@Jeroen Bosch. Donkere materie is iets heel anders dan antimaterie.

@Melle. Mijn gehele opmerking sloeg op de frase die afgekort werd als “KANW” en die nu dus hersteld is. Daarin stond die extra “de”. En een teveel is nu eenmaal te veel.

• Reageer
gravatar

Ik zie dat T. le Visie en ik tegelijkertijd hetzelfde idee hadden. Dat is een onzekere mogelijke verklaring voor het dubbele bestaan van het Higgsdeeltje.

• Reageer
gravatar

@21 We hebben dus naast twee Higgsdeeltjes ook twee de’s ? Is er hier dan sprake van een wonderbaarlijke vermenigvuldiging ? Misschien dat ze in die hadron collider een paar vissen en broden moeten laten botsen: voor je het weet is de wereldvoedselcrisis opgelost !

• Reageer
gravatar

Inmiddels heeft het CERN bekend gemaakt ook het gevreesde ‘Wilders particle’ gevonden te hebben: een deeltje zonder noemenswaardige massa, dat overal dwars doorheen gaat, maar dat wel een sterke negatieve lading heeft. Het wordt in verband gebracht met het einde van het universum, de zogenaamde ‘big crunch’.

• Reageer
gravatar

@Geachte heer Spinozaprijs (of mag ik Winnaar zeggen ?): als we er daar twee van krijgen, is er dan enige garantie dat deze elkaar zullen vernietigen (een peroxide collision) ? Daar heb ik desnoods wel een klein zwart gat voor over.

• Reageer
gravatar

@Haes: altijd fijn om een gelijkgestemde te vinden. Nu nog een onzekere derde vinden, aan wie dit idee gelijktijdig is ontsproten.

@Jeroen Bosch: het lijkt me dat we, naar analogie van materie en anti-materie, de 2e puzzel de anti-natuurkunde moeten noemen. Qua naamgeving zal dit ook erg aanslaan bij middelbare scholieren.

• Reageer
gravatar

@Baracqui: Wel als één van beide het anti-Wildersdeeltje is, waarvan het bestaan in theorie is aangetoond, maar dat nog niet is waargenomen.

De melding onlangs, dat dit deeltje zou zijn waargenomen berustte op een vergissing, het bleek later een JC-deeltje te zijn, ook wel bekend staand als son-of-god-particle.

• Reageer
gravatar

@24: The big crunch: ik wist niet dat buikspieroefeningen een grote rol zullen gaan spelen bij het einde van de wereld ! Mijn vraag natuurlijk: leiden ze het einde in of is meer oefeningen het enige wat ons rest om dat einde nog even uit te stellen ? Gaarne snel antwoord: ik stond op het punt naar de sportschool te gaan.

• Reageer
gravatar

Van het JC-deeltje werd lang gedacht dat het het universum bij elkaar te hield, middels het principe van de T-party. Inmiddels is bekend dat daar meer voor nodig is, het is nog niet bekend welk deeltje voor deze zogenaamde dark T verantwoordelijk is.

• Reageer
gravatar

@dgErik: volgens mij is de hele Nederlandse politiek al jaren op zoek naar juist dat deeltje (ook wel het Tammers particle genoemd). Er zijn geruchten dat al dat gegraaf aan de Noord-Zuidlijn een grote cover-up is voor de Large Peroxide Funnel (LPF – geen familie), waarmee ze dit deeltje willen opwekken.

• Reageer
gravatar

Die vastemateriejongens zijn vast goed, maar niet alleen zij steunen dit initatief: zowel de Amerikaanse Tea party (die dit probleem benadert van ultrarechts) als de Amsterdamse PvdT (Partij van de Thee), die van links komt, doen mee. Dat wordt dus ongetwijfeld een forse botsing in het midden, en dan maar kijken welke deeltjes nog overblijven.

• Reageer
gravatar

Ik heb gehoord dat sommige wetenschappers bang zijn dat dit projekt de Big Crush zal doen beginnen. En anderen dat ‘t zover niet zal komen, maar dat rond de LPF-tunnel vastematerie verloren kan gaan.

• Reageer
gravatar

Ik geloof dat niet iedereen van jullie het onderscheid kent tussen elementaire deeltjes (zoals het elektron en het ‘Higgs’-deeltje) en elitaire deeltjes, waarvan het JC-deeltje een goed voorbeeld is. Wel bij de les blijven graag !

• Reageer
gravatar

@36 Volgens de wet van behoud van ellende gaat er nooit materie verloren, maar het verzakt wellicht wat (in waarde). Maar dat heeft elke Amsterdammer toch wel voor de wetenschap over ?
Trouwens, al die verzakkende gebouwen staan aan de Vijzelgracht. Enige historische kennis leert ons dat die straat zijn naam waarschijnlijk ontleent aan het feit dat ze daar wel eens eerder een pandje hebben moeten opvijzelen.

• Reageer
gravatar

3,141*10-27 komt uit op 31,41-27 = -4,41.
De botsing was dus niet eerder maar, veel later.
Van Dale wacht hier te lang op antwoord

• Reageer
gravatar

@38: Op kwantum-niveau geldt de wet van behoud van ellende niet, zoals Einstein al heeft aangetoond. Tenslotte E=mc², wat zoveel betekent als “ellende staat gelijk aan de massa vermenigvuldigd met het kwadraat van de konstante” waarin de konstante de lichtgeraaktheid is. Als dus de massa in grotere hoeveelheden opkomt, komt er ook meer ellende.

Het meetpunt bij de beurs laat inderdaad wel een waardedaling zien, maar die schijnt weer samen te hangen met instabiliteit bij de Zuid-As, waar de LPF-tunnel nog niet is aanbeland. Dit roept dan ook interessante kwantum-vragen op.

Overigens is de Kwantum bij uitstek geschikt om metingen aan de massa te doen. Er heerst daar een lage gamma-straling.

• Reageer
gravatar

@37: De lichtgeraaktheid van de massa is relatief, in de buurt van elitaire deeltjes lijkt ze groter en lijkt dus ook de ellende groter (algemene relativiteitstheorie).
In de buurt van anti-elementaire deeltjes is dit effekt relatief, d.w.z. de ellende lijkt niet groter, maar is het wel (bijzondere relativiteitstheorie).
Vandaar ook het grote belang van dit soort onderzoeksprojekten.

• Reageer
gravatar

Als men de kennis over elementaire deeltjes en die over elitaire deeltjes ooit weet te kombineren, verwacht men niets wijzer te zijn geworden, dit is de zogenaamde Theorie van Alles, door Bassos in #33 al zo mooi in een formule samengevat.

• Reageer
gravatar

Volgens mij heeft de grote theoreticus Douglas Adams aangetoond dat de betekenis van het heelal niet 2 is, maar 42 (zie zijn standaardwerk The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy). Volgens mij is in de Formule van Bassos dus een 4 weggevallen (verzakt ?).

• Reageer
gravatar

God vond niets maar een saaie bedoening, dus deettie nettassof er twee kanten aan dat saaie niets was.

Het antwoord op een vraag is niet de oorzaak van het bestaan van een vraag.

• Reageer
gravatar

Daar gaan we weer: de enige die de autoriteit heeft om hier een bindende uitspraak over te doen wordt weer eens niet gehoord:
Wat Zegt Higgins?
Nou? Nou?

• Reageer
gravatar

@52: Nu zijn er net als bij de botsende deeltjes weer twee Higgins(en) die allebei heel erg goed zijn om een versnelling te geven en botsingen te veroorzaken: de snookerspelers John Higgins (een schot) en Alex Higgins (een ier). Allebei wereldkampioen snooker geweest dus: om welke Higgins handelt het hier?? Dan kunnen we daarna wellicht een Higgins uitspraak verwachten.

• Reageer
gravatar

@Snookerhiggs John Higgins is een schot, maar in het duister, en je hebt de naam van die ander verhaspeld. Het handelt hier niet om een Ier, maar om een Arabier, wat zijn naam (Al-Exh Igg Inshallah) nogal duidelijk maakt.
Nee, volgens mij handelt het om professor Higgins die bekend is geworden door zijn experiment met Eliza Doolittle. Het ging hier met name om háár uitspraak. Maar die werd steeds beter, dus er is hoop.

• Reageer
gravatar

Twee Massa’s betekent met name een nogal spannende volgende Formule 1 race ! Want Felipe (en z’n… broer ? Kloon ? Anti-Felipe ?) barsten beiden van de energie !

• Reageer
gravatar

Alles ! (jaja, dus ook niets, maar daar gaat het even niet over): Volgens Gell-Mann kan een vlinder boven Peking een storm in de VS veroorzaken, dus dan zijn twee Higgsdeeltjes makkelijk in staat de droge Spaanse binnenlanden in een kolkende zee te veranderen !
Maar: het graan zal het doorstaan…

• Reageer
gravatar

Zo exotisch hoeft het niet hoor: het schijnt dat je met endotische vlinders een even goed resultaat haalt. Veel hoeft zo’n doctor er dus niet voor te doen (vandaar die naam waarschijnlijk).
Maar terug naar die Higg: heeft iemand al getracht hem schielijk een glas water te laten opdrinken via de achterste rand van een glas terwijl je hem aan het schrikken maakt ? Voor je het weet is het deeltje voorbij !

• Reageer
gravatar

@64: Nu gaan we alles door elkaar halen. De uitspraak over die vlinder kwam van Edward Lorenz, de geestelijk vader van de chaostheorie (1963 Deterministic nonperiodic flow. Journal of Atmospheric Sciences. Vol.20 : 130—141 ).
Maar je legt hier wel een verband tussen Higgs-deeltjes en de chaostheorie, en dat vind ik wel weer een verdienste.
Het Higgs-deeltje is immers het god-deeltje, en god schiep het universum uit chaos. Het paradoxale is alleen dat de chaos op dit moment groter is dan voor de schepping. We begrijpen dus nog lang niet alles.

• Reageer
gravatar

@dgErik: Kijk, daarom lees ik nu dit periodiek zo met graagte ! Door dit soort waardevolle bijdragen van de diverse welopgeleide speldeprikkers (en daarbij bedoel ik niet alleen Paulus, Paulien, hun broers en zusters, ooms en tantes etc.) kom je nog eens wat te weten !

• Reageer
gravatar

@69 Mijn diepe excuses. Quarks zijn geen vlinders. Met nadruk sluit ik de prikker @64 (en 70) dan ook uit van mijn definitie “waardevolle bijdragen”. Chaos reigns in my head, too.

• Reageer
gravatar

Volgens mij is HIGGS gewoon een afkorting, een variant op het KISS-principe (Keep it simple, stupid): Het Is Gewoon God, Stommeling !

PS Mijn reactie duurde wat langer omdat ik sinds zeer kort eerst even check of het wel klopt wat ik neerpen. Zo haalde ik zonet bijna KISS en Clinton’s ITES (It’s the economy stupid) door elkaar 😉

• Reageer
gravatar

Onze held Hero is naar verluid sinds kort (naast leden) hard op zoek naar de Llen, teneinde eindelijk af te komen van de Anti-variant van die eilanden.

• Reageer
gravatar

Om het gemakkelijker te maken is de vergelijking met snooker het duidelijkst. Ook daar heb je een deeltje wat versnelt (de witte bal) en het andere deeltje wat als gevolg van die versnelling als het goed is in het gat verdwijnt. Zo heb je bij Higgsdeeltje de muonen en anti-muonen: μ+ en μ-. Simpel toch. Soms, net als bij snooker, speelt er nog per ongeluk (bij het zgn. klutsen) een derde deeltje een rol. Na dit simpele verklaringsmodel dient alleen nog maar Higgins zich hierover uit te spreken.

• Reageer
gravatar

Laat ik mij me even bemoeien met de interessante wetenschappelijke debat dat hier wordt gevoerd. Mijn theoretische bijdrage:

Een boson is een deeltje dat zich niet zo maar uit het Higgsveld laat slaan.

• Reageer
gravatar

Het spijt mij van de “de” die “het” had moeten zijn. Die fout komt waarschijnlijk, doordat ik mijn bericht uit het Afrikaans heb vertaald. Ik voer namelijk met aantal voetbalhatende Bosjesmensen (de San) een discussie over hetzelfde onderwerp.

• Reageer
gravatar

En van die Higgs horen we ook niks: bestaat die man wel eigenlijk? Is hij theorie en moet hij ook nog aangetoond worden? Of gebruikt hij een schuilnaam: Higgs – boson = Higginsbottom?

Valt trouwens nog mee: als rond half twee drie deeltjes zouden zijn ontdekt waren de rapen pas echt gaar geweest.

• Reageer
gravatar

Ondertussen hebben beide onderzoeksteams bekend gemaakt dat ze niet het Higgs-deeltje hebben gevonden. De in het zwitserse deel van de LHC waargenomen deeltjes blijken lucky quarks te zijn. Dit deeltje waren niet door de theorie voorspeld, en het is ook nog niet precies duidelijk welke eigenschappen dit deeltje heeft, maar verondersteld wordt dat het invloed kan hebben op komplekse interakties tussen andere deeltjes tot op tienduizenden kilometers afstand.

• Reageer
gravatar

@Baracqui 58: inderdaad heeft Alex hele verre voorouders die uit de richting Afrika komen maar stammen wij niet allen af uiteindelijk van de mens die uit Afrika komt? Om dan gelijk maar te roepen dat wij allen eigenlijk Inshallah tot de Islam behoren lijkt me te snel geconcludeerd, ook omdat de mens er eerder was dan dit geloof. Dan ieder geloof. Eigenlijk was er in het begin alleen het Higgsdeeltje en is uiteindelijk daar niet voor niets het prachtige spel snooker uit geëvolueerd. Q.e.d.

• Reageer
gravatar

Thank the lord studeer ik geschiedenis…ALPHA! Dit is zo volslage nutteloos, ik hoef dit pas te begrijpen tegen de tijd dat ik richting mijn AOW ga.. zo rond mijn 73e…

• Reageer
gravatar

Doorgaans Erik,

Die tienduizend kilometer van jou is een veel te lage schatting.
Doorgaans liggen duodeeltjes een universumwijd uit elkaar. Zeg maar praktisch gesproken eindeloos ver.

Het wonderlijke is dat ze nu slechts minder dan picoseconde uit elkaar liggen. Reken maar dat de Jehova’s met hun Armageddon gelijk hebben als ze nog dichter bij elkaar komen.

Ik heb mij in ieder geval voor de zekerheid aangesloten bij het Wachttorengenootschap. Hij zou maar bestaan; zit ik in ieder geval goed.

• Reageer
gravatar

“Een alfa-deeltje is de kleinste dubbel magische kern (het aantal protonen P = Z (kernlading en elementnummer) = 2, maar ook is het aantal neutronen N = 2) zodat de eerste kernschil gevuld is. Al deze protonen en neutronen zitten in een s1/2-schil (kwantumgetal l = 0 ), met totale kernspin 0 en een even pariteit[1].”

En dan nog beweren dat Geschiedenis een makkelijke studie is …. ja hoor.

• Reageer
gravatar

Volgens mij is het doel van Geschiedenis de grote lijn ontdekken in alles wat gebeurd is. Ik kan alleen bij deze discussie zeer moeilijk een lijn (geen (k)lijntje, laat staan een Grote) ontdekken, dus ik heb diep respect voor jou, Rob, dat je voor die hondsmoeilijke studie gekozen hebt.

• Reageer
gravatar

Ik heb mijn ingenieursdiploma in vierentwintig lessen bij de PBNA gehaald. Dus zo moeilijk is het allemaal niet.
Mijn broer Paulus heeft over zijn doctoraal geschiedenis twee keer zo lang gedaan bij het NTI.

De vraag is het volgende.

Is de PBNA beter dan het NTI of
is techniek makkelijker dan geschiedenis of
ben ik slimmer dan mijn broer Paulus?

Wat zijn jullie ervaringen dienaangaande?

• Reageer
gravatar

@ir. Paulien: Ik doelde slechts op de niet-over-het-hoofd-te-ziene verband tussen hetgeen vandaag in Zwitserland gebeurde en wat vandaag met Zwitserland, maar in Zuid-Afrika gebeurde.
De spanjaarden doelden ook, maar niet zozeer slechts, eerder gewoon slecht.

• Reageer
gravatar

@irP Ik heb mijn doctorstitel gewoon op internet besteld. Ik had zelfs keus: ik krijg (waarschijnlijk omdat ze weten dat ik het verdien) per dag wel een aanbieding of 10 uit diverse hoeken.
Maar ik ga me niet mengen in jouw polemieken met je broer, ex-geliefde, baas e.d., dus ik houd het erop dat de techniek van het NTI gewoon geen geschiedenis heeft geschreven.

@dgE Begin jij nu ook al met “de”s waar “het”s horen ? En ook verderop staat een e waar een o hoort; de Spanjaarden doolden (en werden gedold).

• Reageer
gravatar

Vind ik het kouwe drukte? Ooit was het atoom ondeelbaar en met steeds grotere apparaten zien we steeds kleinere deeltjes. Niets tweede puzzel. Dat laatste stukje bestaat gewoon weer uit zijn eigen puzzel, en het laatste stukje daarvan… #baboushka

• Reageer
gravatar

Waarde WeetNietWaarHijOverPraat,

Ik kan jouw behartenswaardige betoog aanvullen. Vroeger dacht men dat een huwelijk ondeelbaar was. Nu weten we dat er sprake is van tegenpolen, die zelfs buiten de Large Hadron Collider flink kunnen botsen.

Ik wijs nog even op de derde wet van prof. dr. ir. Paulus, psychiater aan de Universiteit van Stavoren, collega van prof. drs. Bert Bokhoven:

Waar gebotst kan worden, wordt gebotst.

• Reageer
gravatar

Het wordt mij allemaal veel te serieus, tijd voor wat tegengas:
Tegenover de serendipiteit van ongezochte vondsten staat de negatieve serendipiteit van gemiste kansen, dat wil zeggen vondsten die door de vinder zelf of door anderen niet als zodanig worden herkend. De reden daarvoor is dat bijzondere vondsten op het gebied van kunst, filosofie, wetenschap en techniek op het moment dat ze gedaan worden vaak moeilijk op hun waarde te schatten zijn. Dat daarbij grote vergissingen worden begaan, is met een paar voorbeelden eenvoudig aan te tonen: Marcel Proust, Vincent van Gogh, Piet Mondriaan, Ludwig Wittgenstein; Max Planck vond zijn eigen kwantumhypothese te raar om waar te zijn; en Alexandre Dumas en Guy de Maupassant schreven een verontwaardigd pampflet over de Eiffeltoren die zij zo monstrueus vonden ‘dat zelfs Amerikanen er hartelijk voor zouden bedanken als ze die kregen aangeboden’. (Met dank aan André Klukhuhn voor zijn Geschiedenis van het Denken, uitgever Bert Bakker)
Wat dachten jullie ervan om daar eens over na te denken?

• Reageer
gravatar

@Jeroen B: ik vind het moeilijk je vondsten (of eigenlijk die van die kloeke hoen) op hun waarde te schatten. Ik herken ze eigenlijk niet als zodanig. De reden daarvoor kan wellicht zijn dat ze nog te kort geleden gedaan zijn.
Wat zegt je theorie daarover ? Of heb je liever dat ik met een (ongetwijfeld wat beter doordachte) reactie kom rond, zeg, 2026 ?

• Reageer
gravatar

Sipke, heb je die link ook gelezen? Ik citeer uit zin 3: “ook al is er nog niet één deeltje gevonden “

• Reageer
gravatar

In het nieuws kon ik net op het laastst nog een stukje formule zien, die door iemand werd geschreven met krijt op krijtbord, weet iemand de gehele formule die daar werd geschreven

• Reageer